Miejscowości

Wiadomości

piątek, 11 październik 2013 17:56

Bieszczadzkie Krzyże

Napisał 
Krzyż na Tarnicy Krzyż na Tarnicy Piotr Kutiak

„Z gór spływa ku nam czysta woda, która gasi pragnienie i zaspokaja potrzeby naszej egzystencji, pomagając jej wzrastać we wstrzemięźliwości i pokorze. Z gór płynie także jeszcze cenniejsze dobro, nadające wartość i sens w życiu. Płynie głos, który dociera do serca, napełnia je pokojem i pogodą, jak cudowny strumień, pozwalający nam poczuć tęsknotę za niebem. Wszystko to nosi własnoręczny podpis Boga”
Luigi Bianchi

Wrzesień jest przedsionkiem jesieni. Stopniowo swą szatę zmieniają lasy reglowe Gór Słonnych, Bieszczadów i Pogórzy. Połoniny w Bieszczadach przybierają złocisty kolor z purpurowymi plamami borówczyn. Zatłoczone szlaki powoli pustoszeją, w miejsce wakacyjnych turystów wkraczają studenci, pasjonaci i miłośnicy gór. Nie da się bowiem zaprzeczyć twierdzeniu, że w górach najpiękniej jest jesienią. We wrześniu obchodzimy święto Podwyższenia Krzyża Świętego, jest ono związane z tradycją odnalezienia relikwii krzyża, na którym umarł Jezus Chrystus. W obrządku łacińskim przypada ono na 14 września, natomiast we wschodnim, według kalendarza gregoriańskiego 27 września. Odnalezienie krzyża przypisuje się św. Helenie, matce Konstantyna Wielkiego w 326 roku.

2-Cerkwie 2005-01-31 - 4


Krzyż jest najważniejszą relikwią dla chrześcijan, jako symbol wieńczy szczyty świątyń, kapliczek oraz niektóre grzbiety górskie. W krajobrazie południowo-wschodniej Polski wiele jest miejsc, gdzie odnajdziemy krzyże. Spotykamy je na każdym szlaku, skłaniają do zadumy i refleksji na życiem Zbawiciela i swoim własnym. W górach upamiętniają wydarzenia chwalebne i tragiczne. Nierzadko budzą pozytywne uczucia zwycięstwa nad własnymi słabościami. Najpopularniejszy odcinek czerwonego szlaku beskidzkiego w Bieszczadach prowadzi nas przez trzy „ukrzyżowane” szczyty. Krzyż na Smereku 1222 m n.p.m. postawiony celem upamiętnienia 600-lecia diecezji Przemyskiej, krzyż na Tarnicy 1346 m n.p.m. umieszczony przez ludzi gór, przypomina o wizycie Karola Wojtyły w Bieszczadach. Krzyż na Haliczu 1333 m n.p.m. jest pierwszym krzyżem, który został postawiony na Tarnicy w 1978 roku przez kleryków i ks. Franciszka Rząsę, po kilku latach przeniesiony na Halicz. Znana z mateczników niedźwiedzia brunatnego Hyrlata 1103 m n.p.m. w zeszłym roku wzbogaciła się o krzyż z napisem "Chodźcie dopóki macie światłość, aby was ciemność nie ogarnęła. J 12,35. Inne  krzyże spotykamy na kamieniołomie w Bóbrce położonym na stokach góry Kozieniec 521 m n.p.m., na szczycie Kamienia Leskiego oraz na Górze Krzyża w Górach Słonnych. Nad Zagórzem wzniesiono krzyż milenijny. Krzyże są obecne na cerkwiskach, czyli miejscach po zniszczonych lub rozebranych cerkwiach, na cmentarzach wojennych, cholerycznych. Są pamiątką po burzliwych dziejach tej ziemi.

04-DSC02036
Jedną z najciekawszych legend związanych z krzyżem w Bieszczadach  jest historia, którą opisał Oskar Kolberg „Wieś Zdwiżyn, od podwyższenia krzyża św. nosząca nazwę, dziś Zwierzyń zwana (niedaleko Liska), miała niegdyś wedle podania klasztor czerńców (bazylianów), którego ruin jednak nie ma. Jest tam legenda o cudownym krzyżu, o cudownej wodzie itp. Gdy zwożono kamienie na budowę domu Bożego, dostrzeżono, że to, co przywieziono w dzień, przepadało gdzieś w nocy. Zaczajono się i przekonano, że rozbierają i odwożą te kamienie jacyś święci.
Potem wykopano tam studnię. Niewiasta chciała złapać krzyż, który ujrzała w wodzie; gdy sięgnęła po niego ręką, krzyż cofnął się w głąb; wkrótce ujrzała, że znów się on wznosi; sięgnęła powtórnie, lecz znów się usunął, i tak samo po raz trzeci. Dopiero, gdy sobie wspomniała, że nie godzi się gołą ręką po niego sięgać, zdjęła chustę z głowy i przez chustkę krzyż ten uchwyciła; wówczas ujrzała, jak się z wody wydźwignął. Krzyż ten, na stopę wysoki, jest dotąd w cerkwi. Jeden z księży unickich (przed 30 laty) kazał w studni tej wznieść większy krzyż, który nad nią sterczy. Twierdzi on, iż mu się we śnie Bóg objawił i krzyż taki tam kazał wstawić. Chorzy używają wody z tej studni na ślepotę lub choroby oczu”.

019-100 6682
Krzyż ten, jak się okazało w wyniku szczegółowych badań przeprowadzonych w 1922 roku został wykonany w francuskim mieście Limoges, słynącym z średniowiecznych wyrobów rzemiosła artystycznego. Powstał z drewna pokrytego blachą miedzianą, ozłoconą i pokrytą grawerunkami w pierwszej połowie XIII wieku. Do tej pory pozostaje tajemnicą jak i kiedy znalazł się w cerkwi w Zwierzyniu. Obecnie podziwiać go można w Muzeum Diecezjalnym w Przemyślu. Natomiast w Zwierzyniu przy zielonym szlaku, kilometr za wsią do tej pory rzesze turystów i pielgrzymów przyciąga obecność cudownego źródełka, przy którym w 1995 roku wybudowano grotę z figurką Bogarodzicy. 

27-DSC06877
W Internecie bardzo często pojawiają się komentarze, mówiące o tym, że krzyże w górach są niepotrzebne. Padają słowa: „jak ktoś mógł na to pozwolić”. Jednakże niesmak budzi zachowanie pseudoturystów podpisujących się markerami na żelaznych górskich krzyżach lub ruinach cerkwi, a już zdecydowany sprzeciw spotyka tych, którzy wspinając się na żelazną konstrukcję krzyża, proszą o wykonanie zdjęcia. Prawdziwi ludzie gór oswojeni z przyrodą, trudem oraz zwyczajami turystów i alpinistów wiedzą jednak, że zdarzają się turyści, którzy idą na szczyt z własną intencją. Duchowy ciężar tej intencji często wpływa na komfort wędrówki, jakże często więc ścieżki prowadzące do szczytów, wiążą się z codziennym dźwiganiem własnego krzyża…,czy symbol w górach jest potrzebny? Myślę, że tak, bo wtedy cel wspinaczki staje się czytelny, tak jak nasze życie…

Piotr Kutiak
www.przewodnik-bieszczady.pl


Bibliografia
Oskar Kolberg, „Sanockie-Krośnieńskie”, cz. III. Dzieła wszystkie, t. 51. Wrocław-Poznań 1973. Instytut im. Oskara Kolberga Poznań 2005

100 3408

100 5439

DSC01866

DSC01870

DSC02719

piotr

Przewodnik górski beskidzki ( nr leg. 469/07), przewodnik Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Odznaczony medalem "ZASŁUŻONY DLA TURYSTYKI" przez Ministra Sportu i Turystyki w 2009r. Wiceprezes Okręgu Bieszczadzkiego Ligi Ochrony Przyrody i członek zarządu Stowarzyszenia Przewodników Turystycznych "Karpaty". Koordynator regionalny punktu konsultacyjnego Porozumienia Karpackiego "Karpaty Naszym Domem" na obszarze województwa podkarpackiego.

Strona: www.przewodnik-bieszczady.pl
Więcej w tej kategorii: Bieszczadzkie Sery »
Pogoda Cisna z serwisu

Najbliższe wydarzenia

Brak wydarzeń

Facebook

Nasz kanał YouTube

Artykuły

Atrakcje w Bieszczadach

Ciekawe miejsca w Bieszczadach

Cerkwie, koscioły i cmentarze w Bieszczadach

Szlaki turystyczne w Bieszczadach

Szlaki rowerowe w Bieszczadach

Trasy samochodowe w Bieszczadach

Zabytki w Bieszczadach

Fauna bieszczadów

Flora bieszczadów

Ciekawostki

Ciekawi ludzie w Bieszczadach

 

Kontakt

Bieszczadzki Portal Turystyczny wbieszczadach.net Redaktor Naczelny Piotr Kutiak 663 740 066
 Potrzebujesz reklamy? ZADZWOŃ502 920 384